Maak kennis met Guest Urban Critic 2014: Uli Hellweg
Hoe bouwen we aan connectiviteit als stadscultuur? Met Uli Hellweg, directeur IBA Hamburg, hebben we een expert voor deze vraag in ons midden. IBA Hamburg is de internationale bouwmanifestatie die van 2006 tot 2013 liep in het zuiden van Hamburg, nog voorbij HafenCity. Het IBA-format is in Duitsland al decennia lang een sterk middel voor vernieuwing en cultuurverandering in de stedelijke ontwikkeling. Recente IBA’s als Emscher Park (Ruhrgebied) brachten door hun buitengewone omstandigheden gebieden in beweging, reden dat het IBA-format ook op andere plekken is overgenomen. In Rotterdam hadden we de IBT Hoogvliet, en onlangs is in de regio Parkstad een nieuwe IBA opgestart. Met de afsluiting van de IBA Hamburg vorig jaar is ook het principe van de IBA verder beoordeeld en onderwerp van debat gemaakt. Het principe van de IBA’s en een historisch overzicht is bijvoorbeeld in deze publicatie helder uiteengezet: wat karakteriseert een IBA, waar ontwikkelt het format naartoe?
Het gaat Hellweg en ons echter niet om het overzetten van de organisatievorm ‘IBA’. Eerder zoeken we hoe de buitengewone omstandigheden van een IBA ook onder ‘normale omstandigheden’ tot een vitale cultuur van werken aan de stad kan inspireren.
Hellweg formuleerde in zijn speech bij de afsluiting van IBA Hamburg in 2013 de IBA als een balanceer-act:
- tussen routine en innovatie,
- tussen financiële banden en de vrijheid van een curator,
- tussen politiek en burgers,
- tussen pragmatisme en creativiteit,
- tussen lokale verankering en internationale uitstraling.
Met het afsluiten van de IBA in 2013 is de organisatie een publiek ontwikkelbedrijf geworden, wat het spanningsveld tussen al deze polen nog sterker voelbaar maakt. Welke condities voor succes zijn dan vereist? Het benoemen van die informele kwaliteiten buiten de formele status is ook de opgave die Hellweg zichzelf stelt.
Hellweg verbindt zich op onze uitnodiging daarvoor met de Rotterdamse context op drie vragen.
Als eerste om met ons te benoemen hoe een IBA de juiste condities voor stadsontwikkeling als lerend proces schept. Het voortdurend opladen van de relatie tussen initiatief/project en een groter verhaal is een tweede veld waar we met hem in aan het werk gaan: hoe worden projecten strategisch? Ten derde bezien we de samenwerkingsvormen en verbindingen tussen spelers: hoe wordt stadsontwikkeling een uitnodigend en open outside-in proces? Vooraf bezoekt Uli Hellweg Rotterdam op 3 en 4 november, op 28 november geeft hij zijn bevinding terug in een keynote lezing op het Stadmakerscongres dat AIR organiseert in opdracht van de Van der Leeuwkring en Stadsontwikkeling Rotterdam. Jaarlijks nodigt de Van der Leeuwkring een internationale Guest Urban Critic naar de stad, om te leren van zijn ervaring, kennis en expertise en ons te spiegelen aan zijn praktijk en manier van kijken naar Rotterdam. Eerdere edities waren met Larry Beasley (2009), Allan Jacobs (2010), Patrick Janssens (2011), Alexander Rinnooy Kan (2012) Klaus Overmeyer (2013). Voor het eerst dit jaar krijgt de Guest Urban Critic een podium op het Stadmakerscongres.
