experts – stadmakerscongres

Het stadmakerscongres 2014 agendeert connectiviteit als de uitdaging voor Rotterdam. Voorbij het denken in schema’s als Bottom-Up en Top Down stellen we connectiviteit: hoe vergroten we de mate en kwaliteit van verbinding en uitwisseling tussen formeel en informeel, groot en klein, strategisch en alledaags? Vanuit een gezamenlijke opgavestelling door de Van der Leeuwkring en de gemeente Rotterdam wordt het congres georganiseerd als een lerende omgeving. Wat willen we bereiken?

Rotterdam wil haar stedelijke ontwikkeling richten op het aanspreken van het investerend vermogen in de stad. Er is veel sluimerend vermogen in en om de stad aanwezig. In de wijken, bij particulieren, bij ondernemers en initiatiefnemers, bij institutionele beleggers.

Hoe kunnen we het investerend vermogen in al z’n diversiteit mobiliseren en aanspreken?

Daarvoor is Rotterdam op zoek naar manieren om meer maatschappelijke betrokkenheid te genereren, voorbij de participatie. Maar ook op zoek naar manieren om marktpartijen meer te betrekken bij maatschappelijke doelen, voorbij de PPS.

Hoe kunnen we vanuit de kracht en waarden van het ondernemerschap sturen op de betekenis en kwaliteit van het maatschappelijke?

Dat vraagt nieuwe praktijken die geen onderscheid meer maken tussen top en bottom, tussen privaat en publiek, tussen groot en klein. We zien dat op veel plekken in de stad de potentie aanwezig is, maar net over een drempel of kantelpunt moet komen om ook effectief te worden.

Hoe worden nieuwe spelers gamechangers?

De plekken waar die nieuwe verhoudingen uitkristalliseren en zichtbaar worden, zijn van betekenis. De beste manier om daarin te leren, is binnen concrete projecten, in samenwerkingen. De Rotterdamse strategische projecten zijn de projecten waar dat gebeurt op een manier die betekenis heeft voor de stad als geheel. Anders dan een beleidsmatige focus op grote programma´s, gaat het ons om een focus op betekenisvolle dynamiek en beweging.

Hoe worden de proeftuinen voor het verhaal van de stad onze strategische projecten?

De behoefte van de gemeente is daarbij om te bouwen aan het lerend vermogen binnen die strategische projecten. Hoe werken we aan kennisdeling in en een leeromgeving die geen onderscheid maakt tussen ‘binnen’ en ‘buiten’? Hoe matchen we beschikbare kennis, informatie en deskundigheid met vragen, behoeftes en kansen?

Met het congres leggen we de basis voor een verder uit te bouwen gedeelde, open leeromgeving.

We willen met het stadmakerscongres een Rotterdamse aanpak benoemen. Die aanpak vertrekt vanuit het investerend vermogen, stuurt op energie en optimisme, richt zich op de schaalbaarheid, verbindt projecten met het verhaal van de stad.

In het stadmakerscongres 2014 geven we hieraan vorm. We maken ruimte om te leren van concrete Rotterdamse praktijken en de actoren die ze vorm geven, en nodigen hierbij een (intern)nationaal netwerk van inspirerende experts uit. Ook het programma zet maximaal in op connectiviteit, door een open opbouw die interactie en uitwisseling voorop stelt. Inzet is dit in de komende jaren ook verder door te zetten.

Hoe krijg je het strategische denken over het grote plaatje waar de stad naar toe beweegt nu op een inspirerende wijze aangesloten op de kleinste details van het hier en nu? Hoe worden grote opgaven als duurzaamheid in het hier en nu concreet in inspirerende en uitnodigende praktijken. Daarover nadenken is ontwerpen, want ‘iedereen die vormen van handelen bedenkt om bestaande situaties te verbeteren is ontwerper’, stelt designthinker John Thackara in zijn boekje Plan B- ontwerpen in een complexe wereld.

Onszelf uit de problemen ontwerpen
Zijn manier van werken en denken is in de context van beyond bottom-up inspirerend en verrijkend omdat hij het perspectief van het ontwerpen in een complexe wereld inbrengt. De premisse van het boek is simpel: als we onszelf door onze manier van ontwerpen in de problemen hebben gebracht, kunnen we die problemen door onze manier van ontwerpen ook weer oplossen. Achter de complexe systemen die onze hedendaagse wereld bepalen, gaan ontwerpkeuzes schuil.

Professionele ontwerpers moeten zich volgens Thackara dan ook ontwikkelen van ‘individuele scheppers van voorwerpen of gebouwen naar degenen die voorwaarden creëren voor verandering en daarbij grotere groepen mensen weten te betrekken’. Dat gebeurt al op grote schaal: ‘Over de hele wereld worden modellen voor de inrichting van het dagelijks leven uitgetest en geprobeerd- als we ze maar willen zien’.

‘remixen’ – het oude wordt nieuw
Vaak belemmert onze eigen blikrichting, media of politiek ons daarin. Thackara gebruikt de metafoor van remixen: iets nieuws creëren door bestaande elementen op een nieuwe manier te combineren. Dat is een patroon waar we nu in de stad ook midden in zitten. Na samenwerking tussen verschillende organisaties, soorten, typen, ontstaat een fase waarin een geheel nieuwe soort kan ontstaan.

De nieuwe wereld: Techniek en ethiek combineren
Thackara daagt uit tot het combineren van de microscopische blik op het handelen met een macroscopisch perspectief op de complexe systemen die onze stedelijke omgeving vormen. Hij kan een handelingsperspectief inbrengen, waarin het ontwerpen vanuit ethiek en verantwoordelijkheid zonder de sociale en technische innovatie te beperken. Hij laat zien hoe duurzaamheid ook gaat over plezier, het vervullen van behoeftes en het maximaal gebruik maken van mogelijkheden.

Voor beyond bottom-up nodigen we Thackara uit om in één van de cases met ons aan het werk te gaan en zo in het werk te laten zien hoe zijn plan B een bezielend perspectief kan zijn. Of hij ook daadwerkelijk kan komen en wat we precies samen kunnen doen laten we later weten.

Volg John Thackara’s eigen blog op: http://www.doorsofperception.com/

Connectiviteit als uitdaging

John Thackara’s Plan B