Stadlab #6 gaat onder leiding van moderator Olof van der Wal in Bospolder/Tussendijken aan de slag, een wijk binnen het gebied Delfshaven. Deze volkse woonwijk bestaat voor een groot deel uit vooroorlogse woningen die in het bezit zijn van woningbouwcorporaties. Van der Wal vertelt waarom hij juist voor deze wijk koos en wat hij ermee voor ogen heeft.

Hoe ben je betrokken geraakt bij het Stadmakerscongres?

Ik ben altijd op verschillende manieren betrokken geweest bij de manier waarop een stad in elkaar zit. Ook kijk ik naar wat dat doet met mensen, dus hoe de fysieke en sociaal-economische kenmerken betekenis krijgen. Acht jaar geleden werd ik directeur van de kennisorganisatie Kei, die zich bezighield met stedelijke vernieuwing. Daar dachten we bijvoorbeeld na over de aanpak van slechte wijken. Kei is inmiddels gefuseerd met Platform 31, een kennis- en netwerkorganisatie voor stedelijke en regionale ontwikkeling, maar ik ben me met dezelfde thema’s bezig blijven houden. Sinds januari van dit jaar doe ik dat zelfstandig. Air vroeg mij daarna mijn ideeën aan de praktijk te toetsen in het Stadmakerscongres.

Waarom heb je voor deze wijk gekozen?

Bospolder/Tussendijk is een wijk waar heel veel gebeurt. Er zijn al heel veel initiatieven waarin mensen proberen iets met de wijk te doen. In een deel van het gebied worden problemen ook echt goed opgelost, maar een ander deel is er slecht aan toe. Sommige stukken van de wijk behoren dan ook tot de slechtste gebieden van het noorden van Rotterdam. Daar ligt dus een echte opgave.

Wat typeert de wijk?

Het is een wijk die uit veel fragmenten bestaat. Als je er doorheen rijdt, zie je dat de meeste activiteit zich aan de randen afspeelt. Neem bijvoorbeeld een initiatief als Stroop op de Mathenesserweg, een expositieruimte en winkel voor werk van lokale ondernemers, maar waar je ook culinaire stroopwafels kunt eten en goede koffie kunt drinken. Ook het Dakpark en het mediterrane huizenblok Le Medi liggen aan de rand van de wijk. Midden in de wijk lijkt de aandacht te verslappen. Ik ben daar in huizen geweest waar sprake is van verkrotting. Daar wil je niet wonen. Sommige mensen wonen om economische redenen in deze wijk, want iets anders kunnen zij niet betalen. Tegelijk wonen er ook mensen die er iets op willen bouwen, dus een soort pioniers.

Met het stadlab richten we ons op het gebied rondom de Schans en de Watergeusstraat. Dit is representatief voor de wijk qua mix van fysieke en sociale uitdagingen. Fysiek is er een groot probleem met het water. Er steken als noodoplossing nu buizen uit de grond, maar daarvoor overstroomden vier à vijf keer per jaar de souterrains. Sociaal gezien is er sprake van een hoge werkeloosheid en drugshandel. Toch zijn er ook mensen aanwezig die zich inzetten om de wijk te verbeteren. Zij worden alleen ontmoedigd door het gebrek aan resultaten van hun inzet. Deze problemen zijn niet uniek, maar het gevolg van het goedkope wonen. Maar daarmee vervult de wijk ook een belangrijke stedelijke functie in het huisvesten van mensen met lagere inkomens.

Wat is het doel van het dit stadlab?

Het exacte doel moeten we nog formuleren! Waar het voornamelijk om gaat, is dat we proberen het gebied tot een betere woon- en werkplek te maken. Dat willen we vooral doen via de slimheid en de kracht van de mensen die daar al zijn.

Woonomgevingen worden op meerdere plekken in de stad verbeterd. Waarin onderscheidt jullie aanpak zich van andere activiteiten?

Het Stadmakerscongres heeft invloed. Doordat dit plan nu in de etalage staat, moet er wel iets gebeuren. Tegelijk is de urgentie van verbetering in dit gebied erg hoog. Mensen beginnen zich serieus zorgen te maken. Dat zorgt ervoor dat er ook initiatief en geld komen. Maar dat zijn institutionele factoren. Ik weet nog niet hoe we die verbeteringen vanuit de bewoners gaan bewerkstelligen.

Hoe is het stadlab nu samengesteld?

Ik heb een groep mensen bij elkaar met daarin iemand van de gemeente, van de corporatie en van de gebiedscommissie. Zij denken op professionele wijze na over wat er nodig is. Wat ik daar heel graag bij wil hebben, zijn mensen die een belang hebben in de wijk, dus die er werken, wonen of ondernemen en daarom met hun wijk aan de slag willen.

Wat zijn je verwachtingen voor het verloop van het lab?

Het is nog te vroeg om daar al uitspraken over te doen. Het is heel makkelijk om met mensen samen mooie plannen te maken en na te denken over de financiering ervan. Het moeilijke is om deze plannen ook daadwerkelijk voor elkaar te krijgen. Dat is de opgave: dat wat we bedenken ook echt uitgevoerd krijgen.

Wat is de volgende stap die jullie zetten?

We gaan met de deelnemers door de wijk lopen en zo op verkenning uit. Daar hopen we doelen te kunnen formuleren en daar ook de betrokken mensen bij te vinden. We gaan snel op zoek naar mensen die wortels op die plek hebben, zodat we aan hen kunnen vragen wat zij vinden dat er nodig is.

Wat hoop je in oktober bereikt te hebben?

Ik hoop dat er dan twee of drie ideeën in de startblokken staan waar de belanghebbenden in de wijk echt bij betrokken zijn. Het jaar daarop wil ik dat er dingen gebeurd zijn, dus dat we hetgeen we nu zaaien ook al een beetje kunnen oogsten. Ik wil zo een voorbeeld stellen voor hoe corporaties en gemeente in wijken op een andere manier kunnen werken. Daarbij staat samenwerking tussen de partijen centraal. Door iedereen tegelijkertijd te laten investeren, kun je meer bereiken en krijg je synergie.