{"id":6291,"date":"2015-10-13T15:31:19","date_gmt":"2015-10-13T14:31:19","guid":{"rendered":"http:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/?p=6291"},"modified":"2015-10-14T09:33:30","modified_gmt":"2015-10-14T08:33:30","slug":"verslag-stadstafelgesprek-3-de-binnenstad-en-daarbuiten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/?p=6291","title":{"rendered":"Verslag stadstafelgesprek #3: de binnenstad en daarbuiten"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n
<\/div><\/div><\/div>\n

Gesprek #3<\/p>\n<\/div>

Stadstafelgesprek: de binnenstad en daarbuiten<\/h3>
<\/div><\/div><\/div>
\n
<\/span><\/span><\/div>
\n

Net als vorig jaar zal het Stadmakerscongres van 2015 in een serie ori\u00ebnterende stadstafelgesprekken voorbereid worden. Open en nieuwsgierige\u00a0gesprekken in een kleine setting, waarin we ons perspectief verruimen dankzij de expertise en ervaringen van een diverse groep deelnemers.\u00a0Dit jaar schuift de gemeente aan tafel. Haar wens om de potentie van de stad in kaart te brengen vormt het uitgangspunt van de gesprekken van dit jaar. Hoe maak je zo\u2019n kaart en wat zou er op moeten staan?<\/strong><\/p>\n

Op vrijdag 9 oktober vond het derde gesprek plaats. Wie weinig te investeren heeft, moet een keuze maken. Economische motieven laten die keuze neigen naar een investeringsstrategie die zich focust op de binnenstad. Maar hoeveel profijt hebben de buitenwijken van Rotterdam daarvan en zijn er geen andere motieven die voor Rotterdam versterkend kunnen werken?<\/strong><\/p>\n

Door: Ties Wols<\/em><\/p>\n<\/div><\/section>
\n

<\/span><\/span><\/div>
\n

Een sterke binnenstad<\/strong>
\n<\/strong>In 2008 presenteerde de gemeente de Stadsvisie. Na een lange periode van wederopbouw is het tijd, zo luidt die visie, om een volgende stap te maken. Kort gesteld houdt die visie in dat Rotterdam zijn concurrentiepositie wil versterken om aantrekkelijker te worden. In dat kader zijn dertien gebiedsontwikkelingen aangewezen die het belangrijkst zijn voor de realisatie van de doelen \u2018sterke economie\u2019 en \u2018aantrekkelijke woonstad\u2019, de zogenaamde VIP-gebieden.<\/p>\n

Emile Klep van dienst Stadsontwikkeling en betrokken bij het maken van de kaart onderschrijft deze visie: \u2018Investeringskracht is schaars en daarom is de vraag: waar zet je die in? De kracht van de binnenstad moet worden vergroot om de nationale en internationale concurrentieslag te winnen\u2019. Het is een gedachte die leidt tot een investeringsstrategie die zich focust op de binnenstad.<\/p>\n

De kaart lijkt vooralsnog een logisch gevolg van die investeringsstrategie. Jan-Willem Verheij, raadslid van de VVD: \u2018Met de kaart worden geen radicale veranderingen voorgesteld of wordt daarop vooruit gelopen. Hij biedt geen nieuw perspectief, maar borduurt verder op de Stadsvisie en lijkt daar een praktische uitwerking van\u2019.<\/p>\n

Rotterdam is groter dan de binnenstad
\n<\/strong>Je kunt je afvragen hoeveel voordeel andere delen van de stad hebben bij een versterking van de binnenstad. In directe zin niet zoveel, zo stelt Verheij: \u2018De binnenstad is zeker niet de plaats van alle 600.000 Rotterdammers\u2019.<\/p>\n

Martijn Mulder van Creating010 onderschrijft dat: \u2018Uit onderzoek blijkt dat veel Rotterdammers voornamelijk in hun eigen wijk blijven en bijna niet meer in het centrum komen. Hoewel ze niet negatief zijn, geven ze aan dat het centrum ver van hun leefwereld af staat. Ze voelen zich er niet meer thuis. Het centrum en omliggende gebieden vormen toch steeds meer het gebied van de\u00a0young urban creative<\/em>\u2019.<\/p>\n

Hoewel steeds meer mensen het centrum links laten liggen, zit de gerichtheid op de eigen wijk evenwel in het dna van de stad. Volgens Han Meyer, professor Urban Design aan de TU Delft, is dat ook te wijten aan de geschiedenis van Rotterdam: \u2018De stad heeft een sterke cultuur van buurten\u2019. Tijdens de enorme expansie van de stad aan het eind van de negentiende en de eerste helft van de twintigste eeuw breidde Rotterdam uit door omliggende dorpen te annexeren. Zo werden Delfshaven, Kralingen, Ommoord, Overschie, Charlois, Hoek van Holland, Pernis en Hoogvliet allen door de stad ingelijfd.<\/p>\n

Al deze wijken hebben hun eigen geschiedenis. Volgens Jantje Steenhuis, directeur van het stadsarchief, wordt deze geschiedenis overal levendig gehouden: \u2018Bijna elke wijk in Rotterdam heeft een eigen historische vereniging, waaronder een heel actieve in Ommoord\u2019. Het geeft aan dat je als gemeente niet zomaar aan lokale behoeftes voorbij kunt gaan en wijken in dienst van het centrum kunt stellen.<\/p>\n

Het gevaar van de focus op de binnenstad
\n<\/strong>Meestal wordt een investeringsstrategie die zich focust op de binnenstad verdedigd met het argument dat het succes uiteindelijk zal afstralen op de rest van de stad. Dat argument valt best te verdedigen. De opleving van de Rotterdamse binnenstad de afgelopen tien jaar heeft de stad onmiskenbaar goed gedaan.<\/p>\n

Maar, zo stelt Jan-Willem Verheij, \u2018een risico van de kaart en daarmee ook van de Stadsvisie is dat er te veel wordt gefocust op de binnenstad en de gebieden daar direct om heen\u2019. Daarmee loopt de binnenstad het gevaar losgezongen te raken van de rest van de stad.<\/p>\n

Jenny Vermeeren, directeur van Woonstad, onderschrijft deze gedachte: \u2018Wat we bij Woonstad merken is dat bij zo\u2019n beleid de gebieden aan de buitenkant fors achteruit gaan\u2019. Vermeeren beschrijft een mechanisme waarbij de laagste inkomens weggedrukt worden uit het centrum en zich vestigen in buitenwijken, die daardoor flink achteruit gaan: \u2018Er is een groeiende concentratie van goedkope woningen aan het ontstaan op Zuid en rond de as van Bospolder tot aan Schiedam en Vlaardingen\u2019.<\/p>\n

Of een sterke binnenstad voordelen oplevert voor de hele stad is een vraag in de lijn van de hedendaagse discussie over\u00a0gentrification<\/em>\u00a0die tegenwoordig overal in alle hevigheid wordt gevoerd. Zonder die discussie te willen beslechten, toont een stad als Londen dat segregatie in ieder geval een ontwikkeling is die moet worden bestreden. Verheij: \u2018Recente onderzoeken tonen aan dat Nederlandse steden niet zo gesegregeerd zijn als andere Europese steden. Laten we niet vergeten dat het een groot goed is dat we hier een soort van mix hebben en dat we elkaar tegen blijven komen\u2019.<\/p>\n

Om die mix te bewaren is het noodzakelijk om de tegenstellingen niet te groot te laten worden. Volgens Meyer kan dat alleen als het centrum de hele stad representeert en zich ook in die lijn ontwikkelt. Om tot zo\u2019n ontwikkeling te komen zul je als gemeente rekening moeten houden met de cultuur in de buitenwijken. De historische verenigingen zouden daarbij een belangrijke rol kunnen vervullen.<\/p>\n

Nieuwe motieven, nieuwe kansen
\n<\/strong>Naast het ruimtelijke argument kun je je afvragen of een investeringsstrategie niet te beperkt is, wanneer hij alleen economisch gemotiveerd is. Wat hebben bijvoorbeeld bewoners aan zo\u2019n motief? Zij hebben meer aan maatschappelijke motieven. Of onderwijsinstellingen, die eerder zullen aanhaken op thema\u2019s als duurzaamheid.<\/p>\n

Volgens Chris van Langen van de Rotterdamse Academie van de Bouwkunst moet je als stad altijd meerdere motieven hebben om in gesprek te raken met meerdere partijen in de stad. \u2018Aan de hand daarvan kun je kijken wat de strategische projecten nieuwe stijl zijn en welke stakeholders daarbij horen. Zo kun je tot een gelaagde investeringsstrategie komen waarbij verschillende partijen betrokken zijn\u2019.<\/p>\n

Ook Dirk van Peijpe van de Urbanisten stelt de eenzijdige toekomstvisie aan de kaak. Van Peijpe: \u2018We zitten in een transitie op het gebied van energievoorziening. Hoe gaan we dat vormgeven\u2019? Het is een actueel vraagstuk dat voornamelijk de bestaande woningvoorraad en infrastructuur betreft.<\/p>\n

Toch verschijnen zulke thema\u2019s nauwelijks op de agenda.\u00a0Han Meyer: \u2018De urgentie van de transitie is niet genoeg duidelijk, waardoor het dreigt een academische discussie te blijven. Desalniettemin heeft het een enorme potentie’. Verduurzaming draagt niet alleen bij aan een verbetering van de woonkwaliteit, maar kan ook\u00a0bedrijvigheid aantrekken\u00a0en\u00a0prestige opleveren.<\/p>\n

Om tot een breed gedragen investeringsstrategie te komen zul je ervoor moeten zorgen dat in eerste instantie zowel particulieren, bedrijven, instituties er wat aan hebben. Dat betekent niet alleen naar verhalen van andere luisteren, maar dat verhaal ook zelf willen vertellen. Op die manier kan er een cultuur ontstaan, waarin duurzame verbindingen worden aangegaan tussen alle lagen die het economische motief ontstijgen.<\/p>\n

Deelnemerslijst<\/em><\/p>\n