{"id":6249,"date":"2015-10-07T13:36:18","date_gmt":"2015-10-07T12:36:18","guid":{"rendered":"http:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/?p=6249"},"modified":"2015-10-07T14:03:27","modified_gmt":"2015-10-07T13:03:27","slug":"infrastructuren-voor-water-en-riolering-van-singelplan-tot-waterplein","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/?p=6249","title":{"rendered":"Infrastructuren voor water en riolering: van singelplan tot waterplein"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

<\/div><\/div>
\n

Foto: Frank Hanswijk<\/p>\n<\/div><\/section><\/p><\/div>\n

Infrastructuren voor water en riolering: van singelplan tot waterplein<\/h3>
<\/div><\/div><\/div>
\n
<\/span><\/span><\/div>
\n

Water kan zowel kansen bieden als gevaar opleveren, zeker voor een stad als Rotterdam. Een nieuwe aanpak helpt om er vooral de vruchten van te plukken.<\/em><\/strong><\/p>\n

Tekst: Fay van der Wall, Vers Beton<\/em><\/p>\n<\/div><\/section>
\n

<\/span><\/span><\/div>
\n

Het alom aanwezige water is Nederlands grootste vriend \u00e9n vijand. We danken er een deel van onze welvaart aan, maar leveren er tegelijkertijd een eeuwenoud en constant gevecht tegen. Zo ook in Rotterdam. Zonder de ligging aan het water was er geen Rotterdam geweest. Zelfs terwijl de haven in de stad steeds minder zichtbaar wordt, is deze nog steeds van vitaal economisch belang. Maar door klimaatverandering, bodemdaling en verstedelijking vormt ditzelfde water op diverse terreinen een uitdaging.<\/p>\n

Zulke gevaren zijn van alle tijden. De Rotterdamse cholera-epidemie van 1832 maakte duidelijk dat de waterhuishouding in de stad hygi\u00ebnischer moest worden. In 1854 ontwierp Willem Nicolaas Rose daarom het Singelplan. Met de blik van nu was deze visionair. Het plan van Rose zorgde namelijk voor een structuur van 30 kilometer singels, gemalen en sluizen die zorgden voor de aanvoer van vers water. Deze verbeterde niet alleen de hygiene in de stad, maar maakte de openbare ruimte ook aantrekkelijker. En hoewel we de hygiene van ons water tegenwoordig op een andere manier regelen, zijn de singels in de stad nog steeds gewilde plekken om aan te wonen.<\/p>\n

Robuuster en adaptiever<\/strong>
\nOok tegenwoordig zoeken we nog altijd naar dergelijke strategie\u00ebn waarbij praktische ingrepen op een slimme manier de kwaliteit van de buitenruimte vergroten. Voorbeelden daarvan zie je terug in enkele van de aan het Stadmakerscongres deelnemende Stadlabs. Kop van Feijenoord heeft bijvoorbeeld te maken met een overstromingsrisico vanwege zakkende dijken, terwijl Bospolder-Tussendijken last heeft van natte souterrains door verouderde afwatering. Tegelijkertijd is in M4H juist de ligging aan het water van het te herontwikkelen havengebied een uitgelezen kwaliteit van de plek.<\/p>\n

De opgaven met water zijn niet uniek voor Rotterdam. Wat wel uniek is, zijn de omstandigheden. Dit komt door de ligging van de stad en de structuur van de binnenstad. De expertise van Guest Urban Critic Alexandros Washburn is dan ook van grote waarde, met zijn persoonlijke ervaring tijdens orkaan Sandy in New York en zijn staat van dienst als leider van het instituut Coastal Resilience and Urban Xcellence. Hij kan Rotterdam wijzen op kansen om nog robuuster en adaptiever te worden. Dat de stad daar op diverse manieren reeds aan werkt, toont aan dat het een complexe en urgente zaak is.<\/p>\n

Leidingen onder druk<\/strong>
\nIn diverse publicaties en plannen komt tot uiting hoe de stad nu aan de wateropgaven werkt. De gemeente Rotterdam, twee hoogheemraadschappen (Schieland & de Krimpenerwaard en Delfland) en het Waterschap Hollandse Delta publiceerden in 2007 het Waterplan 2<\/a>. Dit document beschrijft de ambities en werkwijzen waarmee het gebied zorg draagt voor waterberging, waterkwaliteit en bescherming tegen water.<\/p>\n

Daarnaast is er het Gemeentelijk Rioleringsplan<\/a> (GRP), een document waarvan de planperiode (2011-2015) bijna ten einde loopt. Vooruitlopend op het GRP 2016-2020 bracht de Rotterdamse Rekenkamer in september 2015 een rapport uit met de veelzeggende titel ‘Leidingen onder druk<\/a>‘. Dit is het resultaat van onderzoek naar de zorg voor het 2500 kilometer lange rioleringsnetwerk dat de afvoer van afval- en hemelwater van de stad verzorgt.<\/p>\n

De conclusies zijn alarmerend. De stad loopt namelijk achter met het vervangen van oude riolen, terwijl de Rekenkamer verwacht dat er in de komende jaren alleen maar meer buizen aan vervanging toe zijn. Ook ontbreekt het aan eenduidige informatie en criteria wanneer een riool vervangen moet worden. Het mag duidelijk zijn dat daar een belangrijke opgave voor de gemeente ligt.<\/p>\n

Grootste van Nederland<\/strong>
\nDe weinig positieve conclusies van de Rekenkamer lijken haaks te staan op de ambities en reputatie van Rotterdam als innovatieve en klimaatbestendige stad. Het Rotterdam Climate Initiative publiceerde in 2013 de Rotterdamse Adaptatie Strategie<\/a>. Deze strategie moet ervoor zorgen dat waterveiligheid en robuustheid van de stad voorop staan bij ruimtelijke opgaven.<\/p>\n

De stad bevat, gelukkig, voldoende plekken waar zij w\u00e9l op voortvarende en innovatieve wijze omgaat met watervraagstukken. Zo kent de binnenstad sinds enkele jaren een paar fikse waterbergingen. Die vormen een uitkomst als het in korte tijd veel regent, want dan kan het gebeuren dat het riool de grote hoeveelheid water niet meer aan kan. Zo’n waterberging vangt dit water dan tijdelijk op. Bij de bouw van de parkeergarages onder het Museumpark en het Kruisplein zijn deze bergingen in het ontwerp meegenomen. Met een capaciteit van tien miljoen liter is die onder het Museumpark zelfs \u00e9\u00e9n van de grootste ondergrondse bergingen van Nederland.<\/p>\n

Meer kansen, minder vijanden<\/strong>
\nEen andere manier waarop beleidsmakers de stad weerbaarder maken tegen het water, is via waterpleinen. Deze pleinen vangen het water tijdelijk op \u00e9n verbeteren de openbare ruimte. Waterpleinen kunnen ontstaan wanneer de partijen die met het water van doen hebben, hun geldstromen en plannen op elkaar afstemmen. Het eerste waterplein werd aangelegd op het Bellamyplein in Spangen, maar het bekendste en grootste voorbeeld is het Benthemplein vlakbij Hofplein. Gebruikers van de omliggende gebouwen, zoals de scholen en het Hofpleintheater, wilden het oude, saaie plein aanpakken, terwijl de gemeente en het Hoogheemraadschap reeds op zoek waren naar een locatie voor wateropvang.<\/p>\n

In zo’n inclusieve aanpak, die de praktische wateropgave combineert met een kwalitatieve ontwikkeling van de openbare ruimte, zie je de integrale visie van Rose terug. Deze aanpak, zoals ook Washburn die verkondigt, kan helpen het water meer als kans en kwaliteit te zien, en minder als vijand.<\/p>\n<\/div><\/section><\/p><\/div>\n

<\/span><\/span><\/div>
\n
<\/div><\/div>
\n

De Westersingel<\/p>\n<\/div><\/section>
\n

<\/span><\/span><\/div>
\n
\n

Ook tegenwoordig zoeken we nog altijd naar dergelijke strategie\u00ebn waarbij praktische ingrepen op een slimme manier de kwaliteit van de buitenruimte vergroten.<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div><\/section>
\n

<\/span><\/span><\/div>
\n
\n

Deze inclusieve aanpak kan helpen het water meer als kans en kwaliteit te zien, en minder als vijand.<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div><\/section>
\n

<\/span><\/span><\/div><\/p><\/div>
<\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":12,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6249"}],"collection":[{"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6249"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6249\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6279,"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6249\/revisions\/6279"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6249"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6249"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6249"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}