{"id":5461,"date":"2015-05-27T16:05:58","date_gmt":"2015-05-27T15:05:58","guid":{"rendered":"http:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/?p=5461"},"modified":"2015-05-27T16:18:57","modified_gmt":"2015-05-27T15:18:57","slug":"stadmakers-de-praktische-veranderaars-van-rotterdam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/?p=5461","title":{"rendered":"Stadmakers: de praktische veranderaars van Rotterdam"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n
<\/div><\/div><\/div>\n

Stadmakers: de praktische veranderaars van Rotterdam<\/h3>
<\/div><\/div><\/div><\/div>

<\/span><\/span><\/div>
\n

Stel, je hebt een zevenjarige zoon<\/strong> en je helpt hem bij het invullen van een vriendenboekje. Bij zijn antwoord op de vraag wat hij later worden wil, blijft je pen boven het papier zweven. <\/strong>\u201c<\/strong>Eh,<\/strong>\u201d<\/strong> vraag je hem, <\/strong>\u201c<\/strong>is dat met een tussen-s of niet?<\/strong>\u201d<\/strong> Ondanks zijn – door jou tot dan toe veronderstelde – bovengemiddelde intelligentie, kijkt je kroost je niet-begrijpend aan. <\/strong>\u201c<\/strong>Ik wil gewoon hetzelfde worden als jij. Een stadmaker.<\/strong>\u201d<\/strong><\/p>\n

Door: Anneke Kortleve, Vers Beton<\/em>
\n<\/strong><\/p>\n

Een voorstelbaar scenario. Ondanks dat de term nog niet volledig is gedefinieerd, gebruiken we hem kwistig, als cacaopoeder over de tiramisu. Zo vindt op 30 oktober in Rotterdam voor de tweede keer het stadmakerscongres plaats, het Amsterdamse Pakhuis de Zwijger <\/a>dweept met de verschillende door hen benoemde stadmakers, en de vijfde Architectuurbi\u00ebnnale droeg de naam \u2018Making City\u2019<\/a>.<\/p>\n

Als je erbij wilt horen in de planologische en architectonische scene, dan ga je steden maken. Hoog tijd dus om de term stadmaker nader te beschouwen. (Nb. Indien je geen interesse hebt in de taalkundige terminologie, kun je de volgende drie alinea\u2019s overslaan).<\/p>\n

Feestje, sfeer en geld<\/strong>
\nIn dit artikel wordt de tussen-s niet gebezigd. Stadmaker dus, geen stadsmaker. Een choice of the field<\/em>: het staat bij samenstellingen de schrijver vrij een tussen-s toe te voegen, afhankelijk van of je hem hoort of niet. Bij stadmaker horen we hem niet. Althans, wenst het v\u00e9ld hem niet te horen, want een Google-actie<\/a> op \u2018stadsmaker\u2019 geeft als resultaat \u201cBedoelde u: stadmaker<\/em>\u201d. Ja, die. Blijkbaar.<\/p>\n

Een mogelijke reden hiervoor is dat in de Angelsaksische evenknie, city maker<\/em>, de tussen-s ook ontbreekt. Misschien dat we hem daarom in het Nederlands niet horen en we hem dus ook niet gebruiken. Waak echter voor het gebruik van de spatie tussen \u2018stad\u2019 en \u2018maker\u2019. Niet alleen is zij \u2013 ook in het Engels trouwens \u2013 best lelijk, ook is zij grammaticaal incorrect.<\/p>\n

Het woord \u2018maker\u2019 wordt daarnaast in beide talen hetzelfde geschreven. Dat woord heeft in beide gevallen een abstracte betekenis en fungeert als synoniem voor \u2018cre\u00ebren\u2019 en \u2018opbouwen\u2019. \u2018Maken\u2019 doe je met de sfeer, het feestje of money. In het Nederlands kan dat laatste dan weer niet, tenzij je de DNB-geldmachine bedient. Geld (In The City<\/em> wordt daar blijkbaar anders over gedacht) is een object dat je hier niet kan \u2018maken\u2019. Een feestje en de sfeer wel \u2013 en blijkbaar de stad ook.<\/p>\n

Onwennige allure<\/strong>
\nZo bezien houdt \u2018maken\u2019 in (en, voor ik vergeet, welkom terug, taalkundig-terminologisch onge\u00efnteresseerde!) dat je dit werkwoord alleen kan gebruiken voor iets dat \u2018positief te laden valt\u2019. Dat betekent dat het onderwerp v\u00f3\u00f3r het maken neutraal was, en n\u00e1 het maken positief is geworden. Eerst was het feestje een verplicht nummer. Eerst was er een ijzige of bedompte sfeer. En eerst was er een saaie of grauwe stad. En daarna? Daarna waren zij leuk, lachen, mooi.<\/p>\n

In 2012 werd het begrip \u2018stadmaker\u2019 ge\u00efntroduceerd in Nederland. De vijfde Architectuurbi\u00ebnnale in Rotterdam had als onderwerp \u2018making city<\/a>\u2019. Het gebruik van een Engelse titel sprak zowel internationale allure als onwennigheid uit. Blijkbaar was dit iets wat z\u00edj doen en w\u00edj k\u00fannen doen. Kort na de bi\u00ebnnale bedient Kristian Koreman, medecurator van de bi\u00ebnnale en directeur van architectenbureau ZUS, zich niettemin van de Nederlandse variant, zoals wanneer hij in het tijdschrift Metropolism<\/a> zijn werkzaamheden eind 2012 omschrijft als \u201cWij maken stad\u201d.<\/p>\n

Startschot<\/strong>
\nOok in de samenwerking tussen Pakhuis de Zwijger<\/a> en ZUS (die uitmondde in stadsambassades en in \u2018Steden in transitie\u2019, het paradepaard van de culturele organisatie) is \u2018stad maken\u2019 een veelgebruikte terminologie. Pakhuis de Zwijger gebruikt de term echter niet zelfverklarend maar aanwijzend. Zijn website meldt: \u2018\u201dStadmakers noemen wij ze. Een eretitel.\u201d En daarmee loste zij het startschot voor het oprekken van de definitie. Had de term als functieomschrijving van een succesvolle duizendpotige architect nog iets elitairs, door het gebruik van de organisatie werd het een \u2018eretitel\u2019. Of, want dat ligt ironisch genoeg nu eenmaal besloten in het benadrukken van een hoge rang, een liefdevol koosnaampje.<\/p>\n

Daarnaast joeg Pakhuis de Zwijger de geografische en digitale verspreiding aan. Niet alleen in Amsterdam en Rotterdam, maar in bijna alle steden van Nederland worden stadmakers als zodanig gelabeld en ge\u00eberd. Bovendien wordt de term nu ook op Twitter (zij het nog mondjesmaat) gebruikt. Dat gebeurde voor het eerst in april 2013, ongeveer negen maanden na de vijfde bi\u00ebnnale.<\/p>\n

Buiten \u00e9n binnen<\/strong>
\nIn Rotterdam wordt nu voor de tweede keer het stadmakerscongres gehouden. AIR-redacteur Arie Lengkeek organiseert dit congres en legt de keuze voor de naam uit: \u201cVorig jaar besloten wij dit congres deze naam te geven. We werden ge\u00efnspireerd door \u2018Urban Catalyst\u2019 Klaus Overmeyer<\/a>, die een jaar hiervoor was uitgenodigd als Urban Guest Critic. Dankzij zijn benadering is onze focus verschoven van een sectorale benadering naar een benadering die denkt vanuit personen. Hij inspireerde ons tot de keuze voor de term Rotterdamse stadmakers en de lading daarvan.\u201d<\/p>\n

In de ogen van Lengkeek zijn stadmakers ook mensen die bij institutionele partijen veranderingen proberen teweeg te brengen. Lengkeek: \u201cStadmakers kunnen dus ook bij een woningcorporatie werken. Een stadmaker kan iedereen zijn die op een creatieve manier buiten het gebaande pad treedt, ongeacht waar dat pad vandaan komt. Wij willen al die mensen een gelijk speelveld bieden.”<\/p>\n

Medewerkers van Pakhuis de Zwijger zullen volgens Lengkeek hun wenkbrauwen soms optrekken bij het zien van de gastenlijst. \u201cIn Amsterdam wordt de stadmaker ingekleurd vanuit de oppositiegedachte: buiten tegen de gevestigde instituties. Een geuzentitel dus. Daarmee is Pakhuis de Zwijger een spreekhuis voor alternatieve manieren van stadsontwikkeling. Wij kijken op een meer praktische manier en vinden dat deze term niet voorbehouden is aan deze creatieven. Wij denken dat als je twee kanten uit elkaar speelt, je ontkent dat er ook ontwikkelingen zijn bij de institutionele partijen. En vice versa gebruiken ook de alternatieve partijen soms traditionele methoden om dingen te bereiken. Die twee willen wij juist bij elk\u00e1\u00e1r brengen. Die praktische insteek, dat zal wel Rotterdams zijn. Of ik wil dat dat Rotterdams is.\u201d<\/p>\n

Nog \u00e9\u00e9n ding. Die hypothetische zevenjarige van je had het mis. Hij kan zichzelf dat toekomstige predicaat niet geven. Iedereen die bijdraagt aan de stad is een stadmaker: dat kan op vele manieren en vanuit vele rollen. Lengkeek: \u201cWij nodigen mensen uit voor dit congres en nodigen hen daarmee uit hun werk in de stad op die manier te zien. Dan zie je iets gebeuren. Opeens worden ze trots. Ja, ik ben ook stadmaker ja. Mooi is dat.\u201d<\/p>\n<\/div><\/section><\/p><\/div>

Drie stadmakers aan het woord<\/h3>
<\/div><\/div><\/div>
\n
<\/span><\/span><\/div>
\n

Patrick Boel<\/a>
\nSociaal ondernemer, penningmeester Delfshaven Co\u00f6peratie<\/p>\n<\/div><\/section>
\n

<\/a><\/div><\/div>
\n
<\/span><\/span><\/div>
\n

Mark van de Velde<\/a>
\nManager wonen van woningcorporatie Havensteder<\/p>\n<\/div><\/section>
\n

<\/a><\/div><\/div>
\n
<\/span><\/span><\/div>
\n

Myron Freeling<\/a>
\nPublieke ontwikkelaar gemeente Rotterdam<\/p>\n<\/div><\/section>
\n

<\/a><\/div><\/div>
\n
<\/span><\/span><\/div><\/p><\/div><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>
<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":12,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5461"}],"collection":[{"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5461"}],"version-history":[{"count":56,"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5461\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5605,"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5461\/revisions\/5605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5461"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archief.stadmakerscongres.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}